Цитаты из книги Лісце травы

Усё саступае дарогу душам, якія ідуць наперад, Усе рэлігіі, усе звыклыя рэчы, мастацтвы, урады — усё, што было альбо ёсць відомае на гэтай планеце ці на іншых планетах, разбягаецца па кутках і хаваецца ў шчыліны перад шэсцем душ на вялікіх дарогах сусвету, Усякі іншы рух наперад — толькі сімвал і падтрымка гэтага шэсця мужчынскіх і жаночых душ па вялікіх шляхах сусвету. Вечна жывым — вечна наперад ісці, Паважаныя, урачыстыя, зажураныя, сцятыя, збітыя з панталыку, вар'яты, палкія, непакорныя, слабыя, незадаволеныя, Роспачныя, гордыя, даверлівыя, хворыя, прызнаныя іншымі людзьмі ці адрынутыя іншымі людзьмі,— Яны ідуць! Яны ідуць! Я ведаю, што яны ідуць, але не ведаю, куды яны ідуць, Толькі ведаю, што яны ідуць да чагосьці самага лепшага — да чагосьці самага вялікага. Хто б ты ні быў, выходзь! Мужчына ці жанчына — выходзь! Ты не павінен адсыпацца і бавіць час у сваім доме, нават калі ты пабудаваў яго сам ці калі табе пабудавалі яго іншыя. Выходзь з цёмнага самазняволення! Выходзь з-за шырмаў! Не варта пярэчыць — я ведаю ўсё і таму рассакрэчу тваю таямніцу. Бачу цябе я наскрозь, ты не лепшы ад іншых, Ты не заслонішся ад мяне ні смехам, ні танцамі, ні полуднем, ні вячэраю, ні купкаю людзей, Скрозь адзенне і ўсе ўпрыгожанні на гэтым вымытым, чыстым, дагледжаным твары Бачу маўклівую і прыхаваную нянавісць, бачу адчай.

Тут правяраецца мудрасць, Канчаткова мудрасць правяраецца не ў школах, Мудрасць нельга перадаць ад таго, хто яе мае, таму, у каго яе няма, Мудрасць ідзе з душы, яна не падуладна доказам, яна сама сабе доказ, Яна заўсёды і ўсюды, у кожнай рэчы і з'яве,— яна іхні змест, Яна сцвярджае ўпэўнена рэальнасць і бессмяротнасць свету і яго дасканаласць сцвярджае; У плыні і з'яў і рэчаў ёсць штосьці такое, што ў душы абуджае мудрасць. Зноў я пераглядаю ўсе філасофіі і рэлігіі, Можа, яны правільныя і прыдатныя толькі ў класах і аўдыторыях, але нікуды не вартыя пад высокімі аблокамі, сярод краявідаў прыроды, ля ручаёў струмлівых. Тут кожны зразумее, чаго ён варты, Тут кожны адчуе, кожны ўбачыць, што ён мае ў сабе. Мінулае, будучыня, веліч, каханне — калі ты існуеш без іх, значыць, і яны існуюць без цябе.

Калі б тысяча найцудоўных мужчын з'явілася зараз перада мною, гэта б не здзівіла мяне, Калі б тысяча найпрыгажэйшых жанчын паўстала зараз перада мною, гэта б таксама не ўразіла мяне. Цяпер я зразумеў таямніцу, як ствараюцца самыя цудоўныя людзі: Ім трэба расці на вольным паветры, есці і спаць пад адкрытым небам, убіраць у сябе і сонца і дождж, як убірае зямля. Тут месца хапае для кожнага гераічнага подзвігу (Для такога подзвігу, які палоніць сэрцы ўсіх на свеце людзей, Які мае столькі моцы і волі, што змятае ўсе законы, пацяшаецца над уладамі і высмейвае ўсе пярэчанні сабе).

Я большы і лепшы, чым я думаў. Я нават і сам не ведаў, што ўва мне столькі дабрыні. Усё мне здаецца прыгожым, Я зноўку і зноўку магу паўтараць мужчынам і жанчынам: вы былі такія шчодрыя да мяне, што я хачу вам аддзячыць тым жа, Усё, чым я ўзбагачуся ў дарозе, я ўзбагачуся дзеля сябе і дзеля вас, Я раздам сябе ўсім, каго на шляху сваім стрэну, Я падкіну ім новую радасць і грубую сілу, I хто адмовіць мяне — той не засмуціць мяне, А хто прыме мяне — той, ён ці яна, будзе сам шчаслівы і ашчаслівіць мяне.